Vier Nederlandse projecten moeten Europa minder afhankelijk maken van buitenlandse grondstoffen
De Europese Commissie wees vier Nederlandse recyclingprojecten aan als strategisch. Wat levert die status op, en waarom wil Europa grondstoffen liever zelf terugwinnen?
Illustratie: Feitelijk
Smartphones, elektrische auto’s, windmolens, kunstmest en vliegtuigen: allemaal zitten ze vol grondstoffen die Europa grotendeels uit het buitenland haalt. Om daar minder afhankelijk van te zijn, wees de Europese Commissie op 9 oktober 2026 vier Nederlandse recyclingprojecten aan als ‘strategische projecten’. Het zijn projecten die kritieke grondstoffen terughalen uit afgedankte batterijen, metalen en elektronica.
Waarom deze grondstoffen belangrijk zijn
Lithium, nikkel, koper, aluminium, kobalt, grafiet en mangaan zijn onmisbaar voor batterijen, elektronica en energie-infrastructuur. ‘Kritiek’ in de Europese betekenis wil niet zeggen dat de stoffen zeldzaam zijn, maar dat ze economisch belangrijk zijn én dat de aanvoer ervan kwetsbaar is. De Commissie wijst erop dat China de levering van bepaalde strategische grondstoffen eerder heeft beperkt, waardoor Europese bedrijven die stoffen moeilijker konden inkopen.
De vier Nederlandse projecten
- Back to Battery (Delft) bouwt aan een schaalbaar raffinageproces voor ‘zwarte massa’ uit afgedankte lithiumbatterijen. Daaruit worden mangaan, grafiet, lithium en nikkel teruggewonnen, allemaal van batterijkwaliteit.
- 3ECYCLE, van Recycling Mitsubishi Materials Europe in Amsterdam, richt zich op koper.
- Myne Circular Metals (Harderwijk) werkt met bauxiet, aluminiumoxide, aluminium en koper.
- Urban Mining Factory – Printed Circuit Boards, onder leiding van CRITICAL, haalt grondstoffen uit gedrukte schakelplaten: bauxiet, aluminiumoxide, aluminium, koper en nikkel.
De vier projecten maken deel uit van een tweede ronde waarin de Commissie in totaal 46 projecten in 16 EU-landen aanwees.
Wat levert de aanwijzing concreet op?
Strategische projecten krijgen makkelijker toegang tot relevante Europese financieringsinstrumenten en profiteren van snellere vergunningverlening. Dat maakt hen naar verwachting aantrekkelijker voor investeerders. Wat de status níét is: een garantie op subsidie, of het bewijs dat de projecten hun doelen al hebben gehaald. Projecten moeten aannemelijk maken dat ze binnen een redelijke termijn technisch haalbaar zijn en verwachte productievolumes kunnen leveren; de praktijk moet dat nog uitwijzen.
De aanwijzing past in de Europese wet voor kritieke grondstoffen (CRMA). Die stelt doelen voor 2030: tien procent van het jaarlijkse Europese verbruik moet in de EU zelf worden gewonnen, veertig procent in de EU worden verwerkt en minstens een kwart gerecycled. Bovendien mag niet meer dan 65 procent van het verbruik van één strategische grondstof in de verwerkingsfase uit één niet-EU-land komen.
Wat het wel en niet oplost
Recycling helpt de Europese aanvoer robuuster te maken, maar dekt bij lange na niet de volledige vraag: winning en handel blijven nodig, ook binnen Europa. De vier projecten zijn bovendien vooral plannen in verschillende stadia van uitvoering — de selectie van 9 oktober is een stap in dat proces, geen eindpunt. Op Europees niveau spelen dezelfde vraagstukken over industriële onafhankelijkheid en concurrentiekracht een rol bij de Europese top over energieprijzen en de begroting, die op 15 en 16 oktober in Brussel plaatsvindt.